قطعات خودرو

معرفی قطعات موتور خودرو و کاربرد آنها (2)

پیستون

 بخش متحرک درون سیلندر را پیستون می‌نامند. حرکت بالا به پایین پیستون عمل جرقه‌زنی و احتراق را تکمیل کرده، موجب انبساط گازهای ناشی از احتراق می‌شود. در حقیقت چهار مرحله موتورهای احتراق داخلی با توجه به حرکت همین پیستون صورت می‌گیرد. پیستون انرژی حاصل از احتراق گازهای منبسط شده‌ درون سیلندر را توسط شاتون (میل رابط) به میل‌لنگ منتقل می‌کند. متریال به کار رفته برای ساخت این قطعه معمولا چدن یا فولاد ریخته‌گری یا آلومینیوم است که نمونه‌ آلومینیومی، بازده موتور را به دلیل وزن کم و پایین آوردن توازن وزنی آن بالاتر برده و شتاب موتور را نیز افزایش می‌دهد. همچنین این نوع پیستون‌ها از انتقال حرارت بهتری هم برخوردار هستند.

میل‌لنگ

این قطعه حرکت خطی پیستون را تبدیل به حرکت چرخشی(دورانی) می‌کند. در واقع نیروی حاصل از حرکت رفت و برگشت پیستون‌ها قادر به چرخش درآوردن چرخ‌ها نیست، بلکه این حرکت دورانی میل لنگ است که چرخ‌ها را به حرکت درمی‌آورد. میل لنگ توسط یاتاقان بر بلوک سیلندر سوار می‌شود. میل لنگ همچنین نیروی لازم برای چرخش دینام، پمپ هیدرولیک فرمان، پمپ روغن، کمپرسور کولر و واتر پمپ را تامین می‌کند که توسط تسمه، میل سوپاپ یا دنده‌ میل بادامک به آن‌ها منتقل می‌شود. اگر روغن کافی به یاتاقان نرسد، میل لنگ خشک کار  می‌کند و دچار آسیب خواهد شد. این آسیب را به اصطلاح یاتاقان زدن می‌گویند.

کارتر

کارتر به محفظه‌ای گفته می‌شود که میل‌لنگ در آن قرار دارد. این قطعه که در میان تعمیرکاران به کارتل هم معروف است بزرگترین محفظه‌ درون موتور را تشکیل می‌دهد و از میل‌لنگ و شاتون محافظت می‌کند. کف کارتر مخزنی قرار دارد که روغن داغ خارج شده از موتور درون آن جمع شده و برای بازگشت به موتور خنک می‌شود. پمپ روغن نیز درون این محفظه قرار دارد که روغن موتور را به سمت میل‌لنگ و دیگر قسمت‌های موتور پمپ می‌کند.

سوپاپ

این قطعه به دو دسته‌ سوپاپ‌های ورودی (هوا) و سوپاپ‌های خروجی (دود) تقسیم می‌شود که کانال‌های هوا و دود را از محفظه‌ احتراق جدا می‌کنند. گاهی روی واشر سر سیلندر و گاهی روی بلوک سیلندر قرار می‌گیرد و وظیفه‌ کنترل ورود سوخت و هوا به داخل سیلندر و همچنین خروج گازهای ناشی از احتراق را از درون آن‌ها به عهده دارد.

سوپاپ نیز از آلیاژ‌های مقاوم به گرما ساخته می‌شود. بدون روغن کار کردن سوپاپ موجب بالارفتن استهلاک آن می‌شود. زمانبندی حرکت سوپا‌پ‌ها توسط تسمه تایم و سپس میل‌بادامک (میل سوپاپ) انجام می‌شود.

فلایویل

از دیگر قطعات موتور خودرو فلایویل است. فلایویل یا چرخ طیار قطعه‌ای بشقابی شکل و سنگین است که وظیفه‌ انتقال نیرو به گیربکس را بر عهده دارد. فلایویل این کار را به وسیله‌ دیسک و صفحه که روی آن نصب است انجام می‌دهد. همچنین نیروی دریافتی از میل لنگ را ذخیره می‌کند تا در زمان‌های افت فشار موتور از آن استفاده کند. این قطعه توسط پیچ و مهره‌های مخصوص خود به میل‌لنگ وصل می‌شود. اطراف فلایویل، دنده دنده است که این حالت موجب درگیری دنده استارت با موتور می‌شود. در خودروهای انژکتوری، سنسور دور موتور نیز روی این قطعه نصب است و اطلاعات مربوط به این بخش توسط آن به ECU یا همان کامپیوتر می‌رسد. فلایویل در دو نوع تک جرمی و دو جرمی تولید می‌شود. 

میل سوپاپ یا میل بادامک

باز و بسته شدن سوپاپ‌های موتور ماشین توسط میل بادامک‌ها انجام می‌شود. میل سوپاپ توسط بادامک‌هایی که به ورودی سوپاپ‌ها متصل هستند باز و بسته شدن آن‌ها را کنترل می‌کند. زمان بندی باز و بسته شدن سوپاپ‌ها نیز بر عهده‌ی میل بادامک است. تنظیم این زمان بندی با اتصالی که توسط تسمه‌تایم بین میل بادامک و میل لنگ برقرار شده است صورت می‌گیرد. کمبود روغن در موتور به این قطعه نیز آسیب می‌زند. قطعات میل بادامک عبارتند از:

  •  اتصال
  •  صفحه‌ قفل
  •  میله‌ فشار
  •  واشر
  •  یاتاقان یا بلبرینگ

شمع

عمل جرقه‌زنی برای ایجاد احتراق درون سیلندرها توسط شمع صورت می‌گیرد. این جرقه از برقی که با حرکت تناوبی دلکو یا به وسیله‌ کویل به شمع رسیده است ایجاد می‌شود. شمع‌ها معمولا روی سرسیلندر قرار می‌گیرند. شمع‌ها از عایقی از جنس چینی، الکترود و واشر تشکیل می‌شوند. عموما خودروسازان برای هر سیلندر یک شمع به کار می‌برند اما گاهی در برخی اتومبیل‌ها برای هر سیلندر دو شمع استفاده می‌شود. شمع‌ها انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

  •  شمع گرم
  •  شمع سرد
  •  شمع نیکلی
  •  شمع ایریدیومی
  •  شمع پلاتینیومی
  •  شمع‌های چند الکترودی

در بین این‌ها، شمع‌های پلاتینیومی و ایریدیومی استهلاک کمتر و عملکرد بهتری دارند. تحلیل رفتن شمع‌ها و بد کار کردن آن‌ها که به مرور زمان اتفاق می‌افتد موجب نقص در احتراق می‌شود در نتیجه یا موتور روشن نمی‌شود یا به سختی روشن خواهد شد. همچنین از کار افتادن یک شمع موجب بد کار کردن موتور می‌شود هرچند موتور روشن شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *